banner ad

Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

. April 30, 2013 . 0 Comments

3141696_640pxΤο αλκοόλ είναι παλιό φάρμακο και έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον των ανθρώπων εδώ και χιλιάδες  χρόνια. Οι επιστημονικές συζητήσεις για τις αρνητικές συνέπειες και τα οφέλη της κατανάλωσης αλκοόλ έχουν ξεκινήσει αιώνες πριν στην Ευρώπη και συνεχίζονται έως σήμερα.

Πόσο αλκοόλ πρέπει να καταναλώνουμε; Τι είδους ποτά; Ποιοι μπορούν να πίνουν; Αυτά είναι μερικά ερωτήματα που ζητούν απάντηση. Πολλές μελέτες χρησιμοποιούν καμπύλες σχήματος J ή U για να περιγράψουν τη σχέση μεταξύ κατανάλωσης αλκοόλ και θνησιμότητας από διάφορα αίτια. Το ναδίρ της καμπύλης δείχνει τα βέλτιστα αποτελέσματα που μπορεί να έχει η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ την ημέρα, σε σχέση με τη μη κατανάλωση ή τη μεγαλύτερη κατανάλωση.

 drinking alkool

Ελαφριά έως μέτρια κατανάλωση αλκοόλ
Σχετίζεται με ελάττωση των θανάτων από καρδιαγγειακά και μη θανατηφόρα εμφράγματα του μυοκαρδίου, σε σχέση με τη μη κατανάλωση ή την υψηλή κατανάλωση. Επίσης, η μέτρια κατανάλωση φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο για εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας και να μην την επιδεινώνει σε πάσχοντες. Αυτές οι ευεργετικές επιδράσεις φαίνεται να είναι πιο έντονες στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες.Τι εννοούμε όταν λέμε μέτρια κατανάλωση αλκοόλ;
Δεν παρουσιάζουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια ανοχή στο αλκοόλ. Η ποσότητα που μπορεί κάποιος να καταναλώσει, εξαρτάται από το φύλο, την ηλικία, το μέγεθος του σώματος, τον γονότυπο και την κατάσταση της υγείας του. Παρ’ όλα αυτά, η αποδεκτή μέτρια κατανάλωση αλκοόλ από τους επιστημονικούς οργανισμούς είναι όχι πάνω από 2 ποτά την ημέρα για τους άνδρες και όχι πάνω από 1 ποτό την ημέρα για τις γυναίκες.

Ως ποτό ορίζεται οποιοδήποτε αλκοολούχο ρόφημα παρέχει 14 γραμμάρια καθαρής αιθανόλης, για παράδειγμα:

  • 140 ml κρασιού
  • 280 ml αναψυκτικού με οινόπνευμα
  • 330 ml μπίρας
  • 40 ml προϊόντος αποστάγματος (ουίσκι 80 βαθμών, ρούμι, βότκα, σκοτσέζικο ουίσκι)

Στο στομάχι υπάρχει ένα ένζυμο (αλκοολική αφυδρογονάση) το οποίο διασπά μέρος του αλκοόλ που καταναλώνουμε. Οι γυναίκες παράγουν μικρότερη ποσότητα αυτού του ενζύμου, με αποτέλεσμα να απορροφούν μεγαλύτερη ποσότητα αλκοόλ σε σχέση με τους άνδρες.
Μετά την απορρόφησή του, το αλκοόλ πάει, μέσω της κυκλοφορίας, στο συκώτι. Το συκώτι παράγει επίσης αυτό το ένζυμο, και έτσι προσφέρει τη δυνατότητα απαλλαγής από κάποια ποσότητα οινοπνεύματος. Το συκώτι μπορεί να επεξεργαστεί περίπου 14 γραμμάρια αιθανόλης (1 ποτό) την ώρα. Αν καταναλώνουμε αλκοόλ με μεγαλύτερο ρυθμό, αυτό βγαίνει στην κυκλοφορία μέχρι να καταφέρει το συκώτι να το διασπάσει.
Ο ρυθμός αποδόμησης του αλκοόλ είναι εξατομικευμένος και εξαρτάται από την ποσότητα του ενζύμου που είναι διαθέσιμη. Αυτή η ποσότητα εξαρτάται από το φύλο, όπως προαναφέραμε, τον γονότυπο και το πόσο πρόσφατα έχει καταναλωθεί κάποιο γεύμα. Η νηστεία για διάστημα μίας ημέρας αναγκάζει το σώμα να αποδομήσει τις πρωτεΐνες του, συμπεριλαμβανομένων και των ένζυμων που διαχειρίζονται το οινόπνευμα, κι αυτό μπορεί να μειώσει σημαντικά τον ρυθμό μεταβολισμού του
οινοπνεύματος. Η κατανάλωση κάποιου ποτού στο τέλος της ημέρας, εφόσον δεν έχει προηγηθεί η λήψη τροφής καθ’ όλη τη διάρκειά της, κάνει το άτομο να αισθάνεται πιο έντονα τα συμπτώματα της λήψης οινοπνεύματος για δύο λόγους: α) λόγω της ταχείας απορρόφησης και β) λόγω του μειωμένου ρυθμού διάσπασης.

Άρα, η κατανάλωση οινοπνεύματος καλό είναι να γίνεται με αργό ρυθμό, όχι πάνω από ένα ποτό την ώρα (ανάλογα την ανεκτικότητα) και όχι με άδειο στομάχι, αλλά μαζί με φαγητό.
Ευεργετικά αποτελέσματα το αλκοόλ έχει μόνον όταν καταναλώνεται με μέτρο, σε καθημερινή βάση, και όχι όταν την ποσότητα που θα καταναλώναμε σε μία εβδομάδα την καταναλώσουμε σε δύο ημέρες, το σαββατοκύριακο! Η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ έχει παροδικές συνέπειες, όπως διαταραχή κρίσης, περιορισμένες αναστολές, αλλαγή διάθεσης, αυξημένο καρδιακό ρυθμό, αναισθησία και κώμα, ανάλογα με την ποσότητα. Μακροπρόθεσμα, η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με αύξηση της θνησιμότητας, υπέρταση, αρρυθμίες, αλκοολική μυοκαρδιοπάθεια, καρκίνο, αγγειακά εγκεφαλικά και αιμορραγικά επεισόδια. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που έγινε σε γυναίκες μέσης ηλικίας, η κατανάλωση 7 αλκοολούχων ποτών την εβδομάδα αυξάνει τον κίνδυνο για κάποιες μορφές καρκίνου (μαστού, ορθού, ήπατος, ανώτατου  αναπνευστικού και πεπτικού σωλήνα).
Η αύξηση του κινδύνου για καρκίνο του αναπνευστικού και του πεπτικού, από την υψηλή κατανάλωση αλκοόλ, επηρεάζεται πολύ από το κάπνισμα. Ενώ η αύξηση του κινδύνου για καρκίνο του ήπατος οφείλεται στην κίρρωση, σε άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες.

Το αλκοόλ παχαίνει;
Το αλκοόλ δεν περιέχει λίπος, αλλά είναι πολύ υψηλό σε θερμίδες.

  • 1 ποτηράκι κρασί= 83 θερμίδες
  • 1 κουτάκι μπίρα= 165 θερμίδες
  • 1 μεζούρα ουίσκι= 51 θερμίδες

Είναι πολύ εύκολο να αυξήσουμε γρήγορα την κατανάλωση, και κατά συνέπεια τις προσλαμβανόμενες θερμίδες, διότι πρόκειται για υγρό. Έτσι, αν βλέπετε την περιφέρεια της μέσης σας να αυξάνεται, καλό είναι να περιορίσετε το αλκοόλ που καταναλώνετε. Επίσης, το αλκοόλ αυξάνει την όρεξη, με αποτέλεσμα ένα βράδυ που θα πιούμε πολύ να οδηγηθούμε και σε υπερκατανάλωση τροφής αργά.

Το αλκοόλ στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό
Οι εγκυμονούσες γυναίκες ή οι γυναίκες που προσπαθούν να μείνουν έγκυες καλό είναι να αποφεύγουν το αλκοόλ σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η κατανάλωση αλκοόλ ελαττώνει τη δυνατότητα σύλληψης και αυξάνει τον κίνδυνο αποβολής. Επίσης, μπορεί να περάσει σε μικρές ποσότητες στο μωρό μέσω του μητρικού γάλακτος και, επομένως, θα πρέπει να αποφεύγεται από τις θηλάζουσες.

Η θέση του αλκοόλ στη μεσογειακή διατροφή
Σύμφωνα με το μεσογειακό μοντέλο διατροφής, είναι «κανόνας» η μέτρια κατανάλωση κρασιού κατά τη διάρκεια των γευμάτων. Με τον όρο μεσογειακό μοντέλο διατροφής αναφερόμαστε στο διατροφικό μοντέλο που ακολουθούσαν οι κάτοικοι, στο τέλος της δεκαετίας του 1950 και στις αρχές της δεκαετίας του 1960, των περιοχών της Μεσογείου, όπου ευδοκιμεί η ελιά, ’όταν οι συνέπειες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχαν ξεπεραστεί και η Δυτικού τύπου διατροφή και το γρήγορο φαγητό δεν είχε μπει ακόμα στη ζωή τους.

Η παραδοσιακή μεσογειακή δίαιτα αποτελείται από τα εξής συστατικά:

  1. Ελαιόλαδο ως κύρια πηγή λίπους (υψηλή αναλογία μονοακόρεστων προς κορεσμένα λιπαρά)
  2. Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ
  3. Υψηλή κατανάλωση οσπρίων
  4. Υψηλή κατανάλωση μη επεξεργασμένων δημητριακών, συμπεριλαμβανομένου του ψωμιού
  5. Υψηλή κατανάλωση φρούτων
  6. Υψηλή κατανάλωση λαχανικών
  7. Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων, κυρίως τυριού και γιαουρτιού
  8. Μέτρια προς υψηλή κατανάλωση ψαριού
  9. Χαμηλή κατανάλωση κρέατος και προϊόντων κρέατος

Υπάρχουν πολλές μελέτες που προτείνουν τη συμμόρφωση στο μεσογειακό μοντέλο διατροφής, για πρωτογενή πρόληψη χρόνιων παθήσεων. Η πιο γνωστή από αυτές είναι η μελέτη των 7 χωρών, η οποία έδειξε ότι οι πληθυσμοί της Μεσογείου είχαν χαμηλότερους δείκτες νοσηρότητας και θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο σε σύγκριση με τους Βορειοευρωπαίους και τους Αμερικάνους. Συγκεκριμένα, αυτό το μοντέλο διατροφής ελαττώνει τη θνητότητα και θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα, κάποιες μορφές καρκίνου, παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2 και άλλες παθήσεις σχετικές με τη διατροφή. Επίσης, βελτιώνει τα επίπεδα των παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα (δείκτη μάζας σώματος, ολική χοληστερόλη, LDL, HDL, τριγλυκερίδια, γλυκόζη, ινσουλίνη). Έτσι, και η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, με τη μορφή κρασιού, κυρίως κόκκινου, ως βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής, συνεισφέρει σημαντικά στην ελάττωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας. Έχει αποδεδειγμένα ευεργετική δράση στο καρδιαγγειακό σύστημα και βοηθά στη διατήρηση της «καλής» χοληστερόλης (HDL) και στην ελαστικότητα του ενδοθηλίου, χάρη στις φαινολικές ενώσεις που περιέχει. Η σημαντική συνεισφορά του κρασιού στα οφέλη της μεσογειακής διατροφής φαίνεται στο γαλλικό παράδοξο (French paradox). Οι Γάλλοι, οι οποίοι πίνουν συχνά κόκκινο κρασί με τα γεύματά τους, παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά καρδιοπαθειών, παρόλο που η πρόσληψη κορεσμένου λίπους είναι ανάλογη με των άλλων δυτικοευρωπαϊκών κρατών, όπως της Βρετανίας. Η ευεργετική δράση του κρασιού οφείλεται τόσο στην περιεκτικότητά του σε αλκοόλ, όσο και στις πολυφαινόλες που περιέχει, αν και ορισμένες μελέτες υποστηρίζουν ότι το κρασί χωρίς αλκοόλ έχει εξίσου καλές συνέπειες στην υγεία.

Συμπερασματικά, θα πρέπει να πούμε ότι έχει σημασία η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, με ισορροπημένη διατροφή μεσογειακού τύπου, συστηματική φυσική δραστηριότητα και αποχή από το κάπνισμα. Μόνο ως μέρος αυτού του τρόπου ζωής η μέτρια κατανάλωση οινοπνεύματος θα συμβάλλει στην ελάττωση του κινδύνου από τα χρόνια νοσήματα και δεν θα συνοδεύεται από τις ανεπιθύμητες συνέπειες της υπερβολικής χρήσης του.

Πηγη: diatrofi.gr
Print Friendly, PDF & Email

Tags: , ,

Category: ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *