banner ad

Η ΠΕΤΡΑ ΤΗΣ ΥΠΟΜΟΝΗΣ, Η ΠΕΤΡΑ ΤΗΣ ΛΥΤΡΩΣΗΣ

. May 3, 2013 . 0 Comments

9‘Η πέτρα της υπομονής’ του σκηνοθέτη, αλλά και συγγραφέα Ατίκ Ραχίμι, με την συγκλονιστική, ταλαντούχα ιρανή πρωταγωνίστρια Γκολσιφτέ Φαραχανί, η οποία έχει αναπτύξει ακτιβιστική δράση ενάντια στην καταπίεση των γυναικών στο Ιράν, -και κατά συνέπεια είναι ‘αποκηρυγμένη’- είναι ένα μικρό διαμαντάκι, που βγήκε μέσα από τη σκόνη και τον κουρνιαχτό ενός από τους πολλούς πολέμους μιας κάποιας μουσουλμανικής χώρας. Δράμα θεατρικό, αλληγορικό, αντιπολεμικό, με δυνατά μηνύματα, που ξεπηδούν αβίαστα μέσα από το λιτό σκηνικό και την απέριττη, εσωτερική ερμηνεία.

Σύμφωνα με την περσική μυθολογία, υπάρχει μια μαγική πέτρα που τη βάζεις μπροστά σου και της λες όλα σου τα βάσανα, τους πόνους, όλα σου τα μυστικά… Μέχρι που μια μέρα η πέτρα σκάει, εκρήγνυται. Κι εκείνη ακριβώς τη μέρα λυτρώνεσαι.

Εδώ η νέα γυναίκα εξομολογείται όλα τα ‘σώψυχα της στον άντρα της, ο οποίος είναι σε κώμα. Του μιλάει για όλα όσα δεν μπόρεσε να του πει ποτέ όταν ήταν δίπλα της σαν απούσα παρουσία. Μιλάει για τις αλήθειες της, που είναι και οι ανομολόγητες αλήθειες όλων των γυναικών του κόσμου. Ψάχνει τον ΣΥΝΤΡΟΦΟ, τον συμπορευτή. Δεν μπορεί να κρύβει για πάντα μέσα της ό,τι την βασανίζει. Την αρρωσταίνει το κρυφό. Πρέπει να μιλήσει. Να σπάσει την πολιορκία της πόλης από τους ένοπλους και την εσωτερική δική της. Στις κουρτίνες του σπιτιού της υπάρχουν στάμπες πουλιών, σύμβολων ελευθερίας. Κι αυτή θέλει να πετάξει πέρα από τις συμβάσεις, την υποταγή και το μαρτύριο της σιωπής και της ανελευθερίας. Όμως, μεγαλόψυχη, σαν όλες τις γυναίκες, δεν τον εγκαταλείπει. Στέκει στο πλάι του παρά τον πόλεμο και τον φόβο της. Τον φροντίζει, τον προστατεύει. Σ’ ένα δωμάτιο που μοιάζει με τάφο της ζωής της και των ονείρων της, μένει μαζί του για να τον αναστήσει. Κι όταν σε μια στιγμή αδυναμίας του βγάζει τον ορό, επιστρέφει μετανιωμένη στο καθήκον, στη μοίρα της. Εγκλωβισμένη στις αρχές της, αλλά και στην πατριαρχική δομή της κοινωνίας. Ο πατέρας πρώτα και στη συνέχεια ο σύζυγος, που έχουν δικαίωμα βιασμού της κόρης-γυναίκας, πώλησης της, μεταφορικά και πραγματικά. Δικαίωμα ζωής-θανάτου. Αλλά και ο θρησκευτικός μουλάς που δεν την επισκέπτεται όταν είναι ‘βρώμικη’. Βέβαια, και στην δυτική εκκλησία όταν η γυναίκα είναι ‘βρώμικη’ δεν μπορεί να προσεγγίσει τα θεία. Χάριν αυτής της ‘βρωμιάς’ όμως κάνει παιδιά και ανεβαίνει σε διαστάσεις δημιουργού ζωής. Ασφυκτικά αδιέξοδα.

Κραυγή σιωπηλή. Σιωπές κραυγαλέες. Από κάπου προσπαθεί να πιαστεί. Πολλές φορές είναι το Κοράνι, το σύμβολο θρησκείας, διδαχής και καθοδήγησης ή το ροζάριο, αντικείμενο δύναμης επίπλαστης. Λαχτάρα για ζωή, για νιώση. Εσωτερικό ψάξιμο. Ο κόσμος της δονείται, συνταράσσεται. Και μέσα από όλα αυτά αναδύεται η μοναδική δύναμη της γυναίκας. Όταν η πρωταγωνίστρια γέννησε την κόρη της, ήταν ευτυχισμένη γιατί μια κόρη ποτέ δεν προδίδει τη μάνα. Βλέμματα φλύαρα στον καθρέφτη με μιαν έντονη ηρεμία που σοκάρει. Φοράει κραγιόν, βάφει τα μάτια της. Ξαναγεννιέται μέσα από τη σχέση της με έναν νεαρό, βασανισμένο στρατιώτη. Νιώθει ότι αγαπιέται, ότι κάποιος την θέλει γι αυτό που είναι. Λέει τα πάντα στον άντρα της, που είναι χαμένος στην ακινησία του κώματος. Απελευθερώνεται, αυτοαναγνωρίζεται και νιώθει τη δύναμη της, την οντότητα της. Δεν είναι πια αυτό που της λένε οι άλλοι ότι είναι. Όταν αρχίζεις να μιλάς γίνεσαι επικίνδυνη, όχι μόνο γιατί ξαλαφρώνεις, αλλά, βασικά, γιατί ακούς αυτά που μέχρι χθες έκανες ότι δεν συμβαίνουν. Μίλαααααααααααα!

Το γραπτό τούτο είναι ένας σχολιασμός, ένας ύμνος και ένα ‘μπράβο’ για την ταινία, που βγάζει στην επιφάνεια πολλά από αυτά που ούτε μια δυτική ταινία δεν αγγίζει συχνά και τόσο ουσιαστικά. Αλλά, βασικά, είναι μια οργισμένη γραφή για τη θέση της γυναίκας. Δεν θα μιλήσω για τη θέση της γυναίκας στο Ισλάμ και το Κοράνι γιατί είναι ένα μεγάλο θέμα και, δυστυχώς, άλυτο γιατί προσκρούει στον φονταμενταλισμό των μουσουλμάνων. Στο Πακιστάν, ας πούμε, η γυναίκα δεν μπορεί ούτε να ψηφίσει γιατί για να βγάλει φωτογραφία ταυτότητας πρέπει να σηκώσει την μπούργκα, κι αυτό είναι αδιανόητο. Κι αυτό είναι γνωστό και έχει καταλήξει να περάσει στις συνειδήσεις μας σαν αποδεκτό, μαζί με ένα σωρό άλλα. Το δραματικό  όμως είναι ότι πρωθυπουργός του Πακιστάν υπήρξε γυναίκα!!!!!!!

Είναι ένα ακόμη θυμωμένο κείμενο για τα μικρά και μεγάλα μυστικά που κυκλοφορούν από καρδιά σε καρδιά, χωρίς ‘γιατί’ και ‘διότι’. Βιασμοί σωμάτων, αλλά κυρίως ψυχών. Εκμηδένιση προσωπικότητας από το ανασφαλές αρσενικό, που ψάχνει τρόπους να αναταθεί μειώνοντας τη γυναίκα. Φτωχός, κακομοίρης, που κούρνιαξε ντροπιασμένος, στις πρωτόγονες κοινωνίες, αναγνωρίζοντας το μεγαλείο και την ανωτερότητα της γυναίκας που μπορούσε να δημιουργήσει ανθρώπους. Στις πρώτες τοιχογραφίες παρουσιάζεται μικρούλης και ανίσχυρος, πιο κάτω από τη γυναίκα-θεό. Στην πορεία, όμως, όταν κατάλαβε ότι όλο αυτό συνέβαινε με τη συμμετοχή του, όρθωσε το ανάστημα με κενή παρρησία και αποφάσισε ότι δεν θα ξανακατέβει από τον ‘θρόνο’ του.

Έχουμε και εμείς οι ‘πολιτισμένοι’, όμως τις πομπές μας, που κρύβουμε καλά κι όταν αποκαλύπτονται προσποιούμαστε τους έκπληκτους και τους συμπάσχοντες. Όλοι γνωρίζουν το βιασμό, την κακοποίηση, τον εγκλεισμό, την εκμετάλλευση γυναικών στις μικρές αρρωστημένες κοινωνίες χωριών, πολυκατοικιών, γειτονιών αλλά κανένας δεν μιλάει. Όλοι γνωρίζουν αλλά κανείς δεν αντιδρά. Κάνουμε ότι δεν συμβαίνει τίποτα για να ‘προχωρήσει’(;;;;;;;) η ζωή.

Παντού η γυναίκα είναι κατώτερη στις συνειδήσεις των ανδρών, αλλά το δραματικό είναι ότι συμμετέχουν σ’ αυτό και οι άλλες γυναίκες, που δεν κατάφεραν ποτέ να ξεφύγουν: μάνες, πεθερές, θείες… Γυναίκες που κι αυτές έχουν υποστεί τα ίδια, αλλά τα ανέχονται για τις επόμενες γιατί φοβούνται μην και βρουν οι άλλες τη δύναμη να κάνουν ό,τι δεν τόλμησαν αυτές. Αλλά και γιατί είναι ευνουχισμένες, πια. Έχουν πειστεί ότι ανήκουν σ’ ένα ουδέτερο φύλο, χωρίς επιθυμίες. Τις έχουν καταπνίξει, έχουν μεταλλαχθεί.

Και γι’ αυτό υπάρχει η πέτρα της υπομονής. Της δικής σου υπομονής. Να μιλήσεις, να ξεφύγεις, να τρέξεις λυτρωμένη. Να εκραγεί η πέτρα απ’ τα κρυμμένα βάσανα. Και ο θρυμματισμένος σε χίλια κομμάτια μικρόκοσμος σου, ανασυντίθεται σε χίλιες μικρές, ζωντανές εικόνες. Τον φροντίζεις τον δυνάστη, τον ανασταίνεις και του παίρνεις τη ζωή. Απελευθερώνεσαι, αναδύεσαι, δραπετεύεις από την καταπίεση. Ανατάσσεσαι!

Print Friendly, PDF & Email

Tags:

Category: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *