banner ad

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ: ΟΥΤΕ ΤΕΜΠΕΛΗΣ, ΟΥΤΕ ΚΑΚΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ!

. September 4, 2013 . 0 Comments

img-activitiesΣύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, περισσότερα από 150.000 παιδιά και έφηβοι στη χώρα μας έχουν σημαντική δυσκολία μάθησης και προσαρμογής εξαιτίας σωματικών, διανοητικών, ψυχολογικών, συναισθηματικών και κοινωνικών εμποδίων.

Αναλυτικότερα, 3,5-5% του σχολικού πληθυσμού έχει προβλήματα στην ανάπτυξη του λόγου, τα οποία συνδέονται με τις μαθησιακές δυσκολίες, ενώ έως και το 25% των παιδιών παρουσιάζουν διάφορους τύπους μαθησιακής δυσχέρειας. Από αυτές 4-5% είναι σοβαρές και ειδικές διαταραχές, ενώ 10-15% πιο ελαφρές.

Τι είναι, όμως, μαθησιακή διαταραχή; Είναι η αδυναμία του παιδιού να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου, δίχως παράλληλα να έχει ψυχοκινητική ή νοητική καθυστέρηση. Οι κυριότερες από τις μαθησιακές διαταραχές είναι:

ΔΥΣΛΕΞΙΑ: Διαταραχή στην ανάγνωση

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας, πρόκειται για «μια διαταραχή, η οποία εκδηλώνεται με δυσκολία στο να μάθει το παιδί να διαβάζει, μολονότι έχει φυσιολογική νοημοσύνη, του έχει δοθεί επαρκής διδασκαλία και οι κοινωνικο-πολιτιστικές του ευκαιρίες είναι επαρκείς. Οφείλεται σε διαταραχές βασικών γνωστικών ικανοτήτων, οι οποίες είναι συνήθως ιδιοπαθείς στην προέλευσή τους. Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιείται ο όρος “αναπτυξιακή δυσλεξία”».

Σε αντίθεση με την αναπτυξιακή δυσλεξία, η αιτία της οποίας, σε μερικές τουλάχιστον περιπτώσεις, φαίνεται να είναι γενετική, υπάρχει και η δευτεροπαθής δυσλεξία, η οποία μπορεί να προκληθεί από εγκεφαλικές βλάβες. Πάντως, σήμερα με τον όρο «δυσλεξία» ορίζεται η διαταραχή στην ικανότητα για ανάγνωση και όχι συλλήβδην για όλες τις ειδικές μαθησιακές διαταραχές.

Γίνεται συνήθως εμφανής στην ηλικία των 7 ετών. Σε πολύ σοβαρές όμως περιπτώσεις μπορεί να γίνει αντιληπτή και από τα 6 χρόνια του παιδιού. Μερικές φορές η διαταραχή αντιρροπείται στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, ειδικά όταν το παιδί είναι ευφυές κι έτσι το πρόβλημα στις περιπτώσεις αυτές γίνεται πιο εμφανές περίπου στην ηλικία των 9 ετών ή και αργότερα. Όμως, ο προσεκτικός δάσκαλος θα εντοπίσει διαταραχές στα περισσότερα παιδιά με δυσλεξία στα πρώτα χρόνια του δημοτικού.

Συνήθως συνυπάρχουν διαταραχές στο λόγο, δυσγραφία και διαταραχές στην οπτική αντίληψη. Επίσης, σε ένα 10% πιθανόν να υπάρξουν και προβλήματα συμπεριφοράς αν η δυσλεξία δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και δεν υπάρξει βοήθεια και κατανόηση από το περιβάλλον.

ΔΥΣΓΡΑΦΙΑ: Δυσκολίες στο γραπτό λόγο

Πρόκειται για μια διαταραχή στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων που αφορούν στο γραπτό λόγο, που οφείλεται σε διανοητική καθυστέρηση, ανεπαρκή εκπαίδευση, διαταραχές στο οπτικό ή ακουστικό σύστημα ή σε άλλη νευρολογική διαταραχή. Το παιδί δυσκολεύεται στο γραπτό λόγο και αυτό φαίνεται από τα λάθη που κάνει στην ορθογραφία, τη γραμματική, τη στίξη μέσα στις προτάσεις και την κακή οργάνωση των παραγράφων. Η δυσγραφία μπορεί να συνοδεύεται επίσης και από δυσλεξία, διαταραχές στο λόγο ή στις αριθμητικές πράξεις από αδεξιότητα και από προβλήματα συμπεριφοράς.

Στις ιδιαίτερα σοβαρές περιπτώσεις το πρόβλημα εντοπίζεται ήδη από τη Β΄ Δημοτικού, δηλαδή γύρω στα 7 χρόνια, ενώ σε λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις το πρόβλημα γίνεται εμφανές αργότερα, στη Ε΄ Δημοτικού, όταν το παιδί είναι ήδη 10 χρόνων. Στην περίπτωση αυτή συχνά ανάλογο πρόβλημα είχαν και οι συγγενείς του παιδιού.

ΠΡΟΣΟΧΗ!

Αναστροφές γραμμάτων ή λέξεων: Πρόκειται για ένα από τα σφάλματα που κάνουν όλα τα παιδιά στην ανάγνωση και τη γραφή όταν μαθαίνουν να γράφουν και να διαβάζουν σε ηλικία μικρότερη από αυτή που πρέπει, δηλαδή στην προσχολική ηλικία. Αναστροφές, δηλαδή, πανομοιότυπες με αυτές που κάνουν και τα παιδιά με μαθησιακές διαταραχές. Είναι εμφανές, λοιπόν, και απόλυτα φυσικό οι αναστροφές γραμμάτων, αριθμών ή λέξεων που αντιπροσωπεύουν έναν ανώριμο τρόπο να βλέπει το παιδί τα σύμβολα να διαρκούν περισσότερο χρόνο στα παιδιά με μαθησιακές διαταραχές απ’ ό,τι σε παιδιά χωρίς πρόβλημα.

ΑΙΤΙΑ

Είναι διάφορα και μπορεί να χωριστούν στις παρακάτω κατηγορίες:

  • Κοινωνικο-πολιτιστικά: Μειωμένα πνευματικά ερεθίσματα, κακές δυνατότητες αξιοποίησης του παιχνιδιού κ.ά.
  • Κοινωνικο-οικονομικά: Μικρές αποδοχές γονέων, ανεργία, πολυμελείς ή μονογονεϊκές οικογένειες.
  • Ψυχο-κοινωνικά: Έλλειψη συναισθηματικής σύνδεσης της μητέρας με το παιδί κατά τη βρεφική ηλικία. Έλλειψη αναγνώρισης, στοργής και αξιοποίησης των δυνατοτήτων του παιδιού.
  • Σχολικές απαιτήσεις: Σε ένα σχολείο με υψηλές απαιτήσεις ένα παιδί με χαμηλές φυσιολογικές ικανότητες μπορεί να εκδηλώσει μαθησιακές διαταραχές και να μείνει στην ίδια τάξη, κάτι που σε ένα άλλο σχολείο πιθανόν να μη γίνει αισθητά αντιληπτό.
  • Παράγοντες που εξαρτώνται από το μαθητή: Μπορεί να είναι κάποιοι γενετικοί παράγοντες (χρωμοσωμικές διαταραχές) ή εγκεφαλική βλάβη (που μπορεί να προέλθει από δυσκολίες στον τοκετό, λοιμώξεις στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα κ.ά.) ή τοξικοί παράγοντες (κατάχρηση αλκοόλ από τη μητέρα στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κακή διατροφή) ή νευρολογικές διαταραχές (επιληψία, νεοπλασίες κ.ά.).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ – ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Τα παιδιά με μαθησιακές διαταραχές –παράλληλα με τη φοίτησή τους στο σχολείο– χρειάζονται και ειδική εκπαιδευτική βοήθεια, συνήθως μέχρι τα 8 τους χρόνια. Με τον τρόπο αυτό οι διαταραχές ελαχιστοποιούνται ή παύουν να υπάρχουν.

Αν η διάγνωση της μαθησιακής διαταραχής γίνει στην Α΄ Δημοτικού και αρχίσει να αντιμετωπίζεται σωστά, τότε το παιδί μπορεί –σε ποσοστό περίπου 85%– να παραμείνει στην τάξη την αντίστοιχη με την ηλικία του και να παρακολουθήσει τους συνομίληκούς του. Αντίθετα, αν το πρόβλημα δε διαγνωστεί μέχρι την Δ΄ τάξη, τότε οι πιθανότητες να βελτιωθεί το παιδί είναι λιγότερες από 35%.

ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ…

Υπάρχει μια κατηγορία παιδιών που θεωρούνται ότι διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να αναπτύξουν ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως:

  • Τα βρέφη που γεννήθηκαν με μικρό βάρος και ειδικότερα τα πρόωρα με ενδοκοιλιακή αιμορραγία.
  • Τα τελειόμηνα ή πρόωρα που παρουσίασαν περιγεννητική ασφυξία.
  • Παιδιά με ενδομήτρια λοίμωξη (τοξοπλάσμωση, ερυθρά) ή μικροβιακή μηνιγγίτιδα.
  • Οικογενειακό ιστορικό προβλημάτων ακοής, λόγου ή ανάγνωσης.

ΑΝΗΣΥΧΗΤΙΚΑ ΣΗΜΑΔΙΑ

Μερικά χαρακτηριστικά των παιδιών με ειδικές διαταραχές στη μάθηση είναι τα εξής:

  • Παρουσιάζουν ανώριμη συμπεριφορά.
  • Είναι παρορμητικά και υπερκινητικά.
  • Έχουν περιορισμένη συγκέντρωση και προσοχή, με αποτέλεσμα να μην καταλαβαίνουν το μάθημα που διαβάζουν ή να το ξεχνούν εύκολα.
  • Παρανοούν προφορικές οδηγίες.
  • Δυσκολεύονται να οργανώσουν κάτι.
  • Δυσκολεύονται να αρχίσουν και να ολοκληρώσουν μια δουλειά.
  • Διστάζουν όταν μιλούν και δυσκολεύονται στην προφορική έκφραση.
  • Παρουσιάζουν κακό συντονισμό κινήσεων, ενώ εκτελούν με αργό ρυθμό μια εργασία.
  • Η διάθεσή τους παρουσιάζει απότομες εναλλαγές, θυμώνουν, απογοητεύονται και αφαιρούνται εύκολα, ενώ δεν είναι σπάνιες οι εκρήξεις θυμού.
  • Στην ανάγνωση μπερδεύουν, παραλείπουν ή αντιστρέφουν γράμματα ή συλλαβές, διαβάζουν αργά ή συλλαβιστά χωρίς ροή, δεν καταλαβαίνουν επαρκώς το κείμενο, δυσκολεύονται να εκφράσουν γραπτά αυτό που σκέπτονται.
  • Στο γραπτό λόγο αντιστρέφουν γράμματα ή ολόκληρη λέξη, χρησιμοποιούν κάποια γράμματα με λανθασμένη σειρά.
  • Δείχνουν ότι αγνοούν βασικούς κανόνες γραμματικής, δυσκολεύονται να αντιγράψουν κυρίως από τον πίνακα, κολλάνε τα γράμματα, ξεκινούν την πρόταση με μικρά γράμματα, ανακατεύουν μικρά και κεφαλαία κ.λπ.
  • Στα μαθηματικά δυσκολεύονται να αντιληφθούν βασικούς κανόνες, αλλά και να συνδυάσουν αριθμούς με σύμβολα (π.χ. πρόσθεση, αφαίρεση κ.ά.).

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Όσοι ενδιαφέρεστε μπορείτε να απευθύνεστε για βοήθεια στα παρακάτω κέντρα ή νοσοκομεία:

  • Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής, Ιουλιανού 18Α, Αθήνα, τηλ.: 210-8210222.
  • Κέντρο Παιδοψυχικής Υγιεινής (ΙΚΑ), Αραχώβης 14, Αθήνα, τηλ.: 210-3604929.
  • Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» (Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού), Θηβών & Μ. Ασίας, Γουδή, τηλ.: 210-7793648.
  • Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Πεντέλης (Παιδονευρολογικό Τμήμα), τηλ.: 210-8036200.
  • Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών, Μονάδα Ψυχικής Υγείας Εφήβων, Μεσογείων 154, Παπάγου, τηλ.: 210-7778901.
  • Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής Θεσσαλονίκης, Καυτατζόγλου 36, τηλ.: 2310-845130.
  • Ιατροπαιδαγωγικός Σταθμός Αλεξανδρούπολης, τηλ.: 25510-25772.
  • «Καραμανδάνειο» Νοσοκομείο Παίδων, Κορύλλων 3, Πάτρα, τηλ.: 2610-277098.
  • Ψυχολογικό Κέντρο Β. Ελλάδας, Βενιζέλου 5, Ξάνθη, τηλ.: 25410-23775.
  • Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής, Ιατροπαιδαγωγική Υπηρεσία Ηρακλείου Κρήτης, Ψαρομηλίγκων & Βλαστών 2, Ηράκλειο, τηλ.: 2810-24409.
  • Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής, Ιατροπαιδαγωγική Υπηρεσία Βόλου, Κοραή 74, Βόλος, τηλ.: 24210-38608.
  • Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής Ζακύνθου, Λομβάρδου 78, τηλ.: 26950-26668 & 26669.

Πηγη: belife.gr

Print Friendly, PDF & Email

Tags: , ,

Category: ΥΓΕΙΑ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *