banner ad

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥΝΤΑΙ

. December 5, 2013 . 0 Comments

4630Παρόλο που το μέλλον είναι αόριστο και αβέβαιο, η ιατρική επιστήμη ψάχνοντας στο παρελθόν έχει βρει τρόπους να προβλέπει ασθένειες που μπορεί να εκδηλώσει κάποιος στο μέλλον. Ο τρόπος είναι ένας και απλός. Αρκεί να ανατρέξει κανείς στο ιατρικό ιστορικό της οικογένειάς του και να εντοπίσει τις ασθένειες που μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά –σε συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού– για να βρει τι πιθανότητες έχει για να νοσήσει και ο ίδιος από κάποια από αυτές.

Γιατί να χρειάζεται, όμως, όλη αυτή η διερεύνηση; Γιατί αν γνωρίζετε το οικογενειακό σας ιστορικό, μπορείτε με τις κατάλληλες οδηγίες και τη σωστή πρόληψη να αποφύγετε τις αρρώστιες των γονιών σας ή καθετί που μπορεί να επιδεινώσει την υγεία σας και να διατηρήσετε έτσι καλή την ποιότητα ζωής σας.

Στη συνέχεια αναφέρονται κάποιες ασθένειες που συνήθως κληρονομούνται και γι’ αυτό πρέπει να τους δίνει κανείς ιδιαίτερη προσοχή.

1. ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ

Αν κοιτάξουμε το οικογενειακό δέντρο ενός αλλεργικού παιδιού, σίγουρα θα βρούμε άτομα που έχουν αλλεργία, βρογχικό άσθμα ή ρινίτιδα, σύμφωνα με τους ειδικούς. Έχει παρατηρηθεί ότι:

  • Ένα παιδί που και οι δυο γονείς του είναι αλλεργικοί έχει πιθανότητα να εκδηλώσει και αυτό κάποιο είδος αλλεργίας σε ποσοστό 50-90%.
  • Αν είναι αλλεργικός μόνο ο ένας από τους γονείς, το ποσοστό πέφτει στο 35%.
  • Οι πιθανότητες να γεννηθεί κάποιος αλλεργικός, ακόμα και αν κανένας από τους γονείς του δεν έχει τέτοιο πρόβλημα, είναι περίπου 13%.

Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες:

  • Το ποσοστό των αλλεργικών παιδιών που έχουν κάποιον από τους συγγενείς πρώτου βαθμού επίσης αλλεργικό φτάνει το 80-90%.
  • Ειδικά για τα παιδιά με άσθμα έχει βρεθεί ότι σε ποσοστό 60% έχουν επιβαρημένο οικογενειακό ιστορικό.

ΠΡΟΛΗΨΗ
Αυτή μπορεί να ληφθεί σε δύο στάδια: πριν και μετά τη γέννηση του παιδιού.

ΠΡΙΝ
Στη διάρκεια της κύησης η μητέρα θα πρέπει να διατρέφεται με προσοχή, ώστε να μην περιλαμβάνει η διατροφή της αλλεργιογόνες τροφές (αβγά, καρύδια, φρούτα κ.ά.).

ΜΕΤΑ

  • Και κατά το θηλασμό θα πρέπει η μητέρα να προσέχει τη διατροφή της, αφού μπορεί να επηρεάσει το μωρό μέσω αυτού.
  • Το παιδί μπορεί να εκδηλώσει αλλεργία σε μερικές τροφές, όπως το αγελαδινό γάλα, το λεύκωμα του αβγού, ορισμένα φρούτα κ.λπ. Γι’ αυτό θα πρέπει να αποφεύγονται αυτού του είδους οι τροφές.
  • Το παιδί δε θα πρέπει να εκτίθεται σε ενδοοικιακά αλλεργιογόνα, όπως σκόνη, στρώμα με βαμβάκι, χνουδωτά παιχνίδια κ.ά.

ΠΡΟΣΟΧΗ!
Ένας πλήρης αλλεργιολογικός έλεγχος –από τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού– είναι ό,τι καλύτερο τόσο για τους γονείς, αλλά κυρίως για το ίδιο το παιδί. Τα τεστ που χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό των αιτιών μιας αλλεργίας είναι οι δερματικές δοκιμασίες, οι αιματολογικές εξετάσεις και οι δοκιμασίες πρόκλησης.

2. ΚΑΡΚΙΝΟΣ

Ορισμένα είδη καρκίνου είναι και αυτά κληρονομικά. Σε οικογένειες εμφανίζονται πιο συχνά:

  • Το ρετινοβλάστωμα (όγκος του οφθαλμού).
  • Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και ειδικά η οικογενής πολυποδίαση.
  • Οι γυναικολογικοί καρκίνοι (μαστού, τραχήλου).
  • Ο όγκος του Wilm (εμφανίζεται στα νεφρά) στα παιδιά.

Από τους παραπάνω καρκίνους οι γυναικολογικοί και η οικογενής πολυποδίαση προλαμβάνονται και θεραπεύονται όταν διαγνωστούν σε αρχικό στάδιο. Για τους υπόλοιπους δεν υπάρχει ακόμη τρόπος έγκαιρης διάγνωσης. Αλλά με τις διάφορες τεχνικές, οι οποίες παρεμβαίνουν στα γονίδια, που ήδη διερευνώνται και αναπτύσσονται, η επιστήμη θα μπορεί σύντομα να προβλέπει και να προλαμβάνει και τέτοιου είδους καρκίνους.

ΠΡΟΛΗΨΗ

Καρκίνος του παχέος εντέρου: Η κολονοσκόπηση είναι μια προληπτική αλλά και θεραπευτική εξέταση, καθώς με αυτή, όχι μόνο εξετάζεται λεπτομερώς το έντερο, αλλά λαμβάνονται και ιστοί για εξέταση. Επίσης, αφαιρούνται και πιθανές αλλοιώσεις. Για τα άτομα υψηλού κινδύνου, η εξέταση αυτή συνιστάται μετά τα 50 να γίνεται κάθε χρόνο.
Επίσης, οι ειδικοί όσον αφορά τη διατροφή προληπτικά συνιστούν:

  • Μειωμένη κατανάλωση κρέατος και ζωικών λιπαρών.
  • Κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και δημητριακών.
  • Αποφυγή οινοπνευματωδών ποτών και καπνίσματος.

Γυναικολογικοί καρκίνοι: Για τον καρκίνο του στήθους απαραίτητη είναι η μηνιαία αυτοεξέταση των μαστών, η τακτική ψηλάφηση του στήθους από το γυναικολόγο και η πρώτη μαστογραφία συνήθως στα 40 (το πότε θα γίνει η πρώτη μαστογραφία θα το κρίνει ο γιατρός και μόνο αυτός) και μετά κάθε τρία χρόνια, σε συχνότερα χρονικά διαστήματα, όπως κρίνει ο οικογενειακός γιατρός. Σε περίπτωση υψηλού κινδύνου ή για άλλους λόγους, ο χρόνος της μαστογραφίας καθορίζεται από το γιατρό.
Όσο για τον καρκίνο του τραχήλου, το τεστ Παπ είναι η καλύτερη πρόληψη.

ΠΡΟΣΟΧΗ!
Τόσο ο καρκίνος του μαστού όσο και του παχέος εντέρου κληρονομούνται σε ποσοστό 5-8% σε άτομα του ίδιου οικογενειακού δέντρου.

3. ΔΙΑΒΗΤΗΣ

Εδώ θα πρέπει να γίνει διαχωρισμός μεταξύ των δύο τύπων διαβήτη:

  • Ο τύπος Ι, ο ινσουλοεξαρτώμενος ή νεανικός διαβήτης, δεν είναι κληρονομικός, αλλά γενετικά καθορισμένος. Αφορά ποσοστό μικρότερο του 10% των διαβητικών και δεν μπορεί να γίνει καμία πρόληψη.
  • Οι διαβητικοί, όμως, τύπου ΙΙ είναι εκείνοι που αποτελούν το μεγάλο ποσοστό των διαβητικών ασθενών (80-90%). Αυτοί έχουν μεν επάρκεια ινσουλίνης στο πάγκρεας, αλλά δεν μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν σωστά. Ο τύπος αυτός διαβήτη είναι κληρονομικός και εμφανίζεται σε παιδιά γονέων που πάσχουν από την ασθένεια, μετά τα 40 χρόνια τους.

Οι πιθανότητες να γεννηθεί ένα παιδί με διαβήτη είναι περίπου 20% όταν πάσχει ο ένας από τους γονείς του και 40% όταν πάσχουν και οι δύο. Αν, μάλιστα, το παιδί είναι και παχύσαρκο, τότε οι πιθανότητες φτάνουν στο 50%.

ΠΡΟΛΗΨΗ
Γίνεται με:

  • Αποφυγή της παχυσαρκίας (οι περισσότεροι από τους διαβητικούς τύπου ΙΙ είναι παχύσαρκοι).
  • Άσκηση (μία ώρα περπάτημα την ημέρα είναι αρκετό, όχι μόνο για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας, αλλά γιατί η σωματική δραστηριότητα βοηθάει και στην καλύτερη απορρόφηση της γλυκόζης).
  • Τακτικό έλεγχο των τιμών του σακχάρου στο αίμα μετά την ηλικία των 40. Οι υπέρβαροι πρέπει να ελέγχονται συχνότερα, ελέγχοντας συγχρόνως και τη χοληστερίνη καθώς και την αρτηριακή τους πίεση.

ΠΡΟΣΟΧΗ!
Το κάπνισμα θεωρείται επιβαρυντικός παράγοντας.

4. ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

Οι παράγοντες για την εκδήλωση εμφράγματος εντοπίζονται κυρίως στη γενετική προδιάθεση, στα αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα, στο κάπνισμα και στην υπέρταση. Παρόλο που δεν έχει βρεθεί το ποσοστό ευθύνης της κληρονομικότητας, στα μέλη κάποιων οικογενειών καταγράφονται περισσότερα εμφράγματα σε σχέση με άλλες. Συνήθως στους άντρες μετά τα 40 και στις γυναίκες μετά τα 55.

ΠΡΟΛΗΨΗ

  • Διατήρηση του σωματικού βάρους στα «ιδανικά» επίπεδα.
  • Διαιτολόγιο πλούσιο σε ψάρια, φρούτα και λαχανικά και φτωχό σε λιπαρά (ζωικά).
  • Διακοπή του καπνίσματος.
  • Σωματική δραστηριότητα (βάδισμα, ελαφρύ τρέξιμο, κολύμπι, ποδήλατο), τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα για 45 λεπτά, εφόσον βοηθάει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και των τιμών της χοληστερίνης.
  • Συχνός έλεγχος της πίεσης.
  • Ετήσιος καρδιολογικός έλεγχος για άντρες από τα 40 και μετά, ιδιαίτερα αν υπάρχουν στην οικογένεια άτομα που έχουν υποστεί έμφραγμα σε σχετικά μικρή ηλικία. Ή αν συγκεντρώνουν πολλούς παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση στεφανιαίας νόσου (κάπνισμα, υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη, αυξημένο βάρος).
  • Καρδιολογικός έλεγχος γυναικών, οπωσδήποτε στην ηλικία των 55, αν έχουν βεβαρημένο ιατρικό ιστορικό.

5. ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

Ανάμεσα στους παράγοντες που προκαλούν παχυσαρκία είναι και οι γενετικοί. Δηλαδή, η κληρονομικότητα. Σύμφωνα με έρευνες, τα παιδιά που έχουν υπέρβαρους γονείς ή αδέρφια έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να γίνουν και αυτά υπέρβαρα. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει ότι θα συμβεί το ίδιο με όλα τα παιδιά της οικογένειας, αλλά η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο (περίπου 30%) για την εκδήλωση της παχυσαρκίας.

ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • Ένα παχύσαρκο παιδί κινδυνεύει να διατηρήσει τα παραπανίσια κιλά και όταν ενηλικιωθεί.
  • Η παχυσαρκία προκαλεί στα παιδιά όλες τις επιπλοκές που επιφέρει και στους ενήλικες, όπως αύξηση της χοληστερίνης, των τριγλυκεριδίων και της πίεσης. Επίσης, μπορεί να προκαλέσει και διαβήτη.
  • Αν ο ένας από τους γονείς είναι παχύσαρκος, τότε –περίπου κατά 40%– κινδυνεύει και το παιδί να γίνει παχύσαρκο.
  • Αν και οι δυο γονείς είναι παχύσαρκοι, ο κίνδυνος για το παιδί πλησιάζει το 80%.

ΠΡΟΛΗΨΗ
Σημαντικό ρόλο παίζει η διατροφή κατά τη βρεφική και παιδική ηλικία, η οποία πρέπει να είναι ισορροπημένη.
Να βασίζεται, δηλαδή:

  • Στα δημητριακά ολικής αλέσεως.
  • Στα όσπρια.
  • Στα λαχανικά.
  • Στα φρούτα.
  • Στο ψάρι.
  • Στη σωματική δραστηριότητα (όχι με τις ώρες μπροστά στην τηλεόραση και στους υπολογιστές).

Σημείωση:

  • Το κρέας και τα γαλακτοκομικά πρέπει να καταναλώνονται σε μικρότερες ποσότητες και αραιότερα τα πολλά λιπαρά και η ζάχαρη.
  • Οι γονείς και οι συνήθειές τους να αποτελούν καλό παράδειγμα για τα παιδιά τους.

6. ΑΛΛΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Εκτός από τις παραπάνω ασθένειες, υπάρχουν και ορισμένες άλλες –ψυχικές ασθένειες– που κληρονομούνται, όπως η σχιζοφρένεια, η κατάθλιψη, η μανιοκατάθλιψη, ο πανικός, ο αλκοολισμός κ.ά. Ή κάποιες ασθένειες των νεφρών και του γαστρεντερικού συστήματος.
Εκτός, όμως, από τις ασθένειες που κληρονομούνται στα μέλη μιας οικογένειας, υπάρχουν κι εκείνες που εμφανίζονται με ιδιαίτερη συχνότητα σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές ή εθνότητες. Για παράδειγμα, η λεύκη, που εμφανίζεται συχνότερα σε περιοχές του νοτίου ημισφαιρίου, ή η μεσογειακή αναιμία, που παρατηρείται πολύ συχνά σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Ασίας.

Πηγη: belife.gr

Print Friendly, PDF & Email

Tags: , ,

Category: ΥΓΕΙΑ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *