banner ad

600.000 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΚΡΥΟ ΠΕΡΑΣΑΝ ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

. March 16, 2011 . 0 Comments

Αρκετά αργότερα από ότι πίστευαν έως σήμερα οι επιστήμονες φαίνεται πως άρχισαν να χρησιμοποιούν τη φωτιά οι πρώτοι άνθρωποι που βρέθηκαν στην Ευρώπη, σύμφωνα με νέα έρευνα Ολλανδών και Αμερικανών επιστημόνων, δίνοντας έτσι μία διαφορετική εικόνα για το απώτατο παρελθόν της Ευρώπης και πώς αυτή κατοικήθηκε.

Το πότε ακριβώς η φωτιά έγινε αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινής ζωής και εργαλείο των ανθρώπων, παραμένει ένα επίμαχο επιστημονικό ζήτημα. Αντίθετα με τα λίθινα εργαλεία, που διατηρούνται καλά με το πέρασμα του χρόνου και τα πρώτα από αυτά έχουν βρεθεί στην Αφρική και χρονολογηθεί πριν από περίπου 2,6 εκατ. χρόνια, οι στάχτες και τα κάρβουνα από τις αρχαίες παραστιές δύσκολα διατηρούνται και χρονολογούνται. Μέχρι τώρα, οι περισσότεροι ανθρωπολόγοι δέχονταν ότι οι πρόγονοί μας έπρεπε πρώτα να «κατακτήσουν» τη φωτιά, πριν ξεκινήσουν τις μεταναστεύσεις τους προς την Ευρώπη και αλλού.

Τα νέα δεδομένα όμως φαίνεται να υποστηρίζουν την άποψη ότι οι προϊστορικοί άνθρωποι επεκτάθηκαν από την Αφρική στα βόρεια παγωμένα κλίματα χωρίς να έχουν την ευεργετική προστασία της φωτιάς, κάτι που πιθανώς ανατρέπει και την θεωρία ότι το μαγείρεμα έπαιξε το ρόλο του εξελικτικού «καταλύτη» και σπινθήρα, που πυροδότησε την μεγέθυνση του ανθρωπίνου εγκεφάλου.

Τα παλαιότερα ίχνη φωτιάς που έχουν μέχρι σήμερα εντοπιστεί σε προϊστορικές τοποθεσίες, δεν συνεπάγονται κατ’ ανάγκη ότι οι άνθρωποι ήλεγχαν πραγματικά τη φωτιά, καθώς μπορεί απλώς να εκμεταλλεύονταν τις φωτιές που άναβαν τυχαία από φυσικές αιτίες (π.χ. κεραυνούς).

Οι ειδικοί επανεξέτασαν και σύγκριναν στοιχεία από 141 προϊστορικές ευρωπαϊκές τοποθεσίες, ψάχνοντας ειδικά για φωτιές που είναι απίθανο να άναψαν με φυσικό τρόπο και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πιθανότατα οι πρόγονοι του ανθρώπου, οι οποίοι πρώτοι μετανάστευσαν στην Ευρώπη πριν περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια, μάλλον… ξεπάγιαζαν. Φαίνεται πως δεν είχαν στη διάθεσή τους φωτιά, η οποία μάλλον έκανε την εμφάνισή της περίπου πριν από 400.000 χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι -αν μετανάστευσαν πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια- έμειναν χωρίς φωτιά επί περίπου 600.000 χρόνια.

Οι αρχαιότερες εστίες ελεγχόμενης φωτιάς στην Ευρώπη, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν είναι παλαιότερες από 300.000 έως το πολύ 400.000 χρόνια (οι δύο παλαιότερες παραστιές βρέθηκαν στη Βρετανία και τη Γερμανία), ερχόμενες έτσι σε σύγκρουση με τις απόψεις άλλων αρχαιολόγων που εκτιμούν ότι υπάρχουν ενδείξεις για ελεγχόμενη φωτιά ήδη πριν από 1,6 εκατ. χρόνια.

Ο ανθρωπολόγος Ρίτσαρντ Ράγκαμ του πανεπιστημίου Χάρβαρντ, που δήλωσε ότι δεν έχει πειστεί από τη νέα μελέτη, αποδίδει στο μαγείρεμα την απότομη εξέλιξη του ανθρώπου και πιστεύει ότι η σκόπιμη χρήση της φωτιάς άρχισε πριν από 1,9 εκατ. χρόνια, επιτρέποντας στους ανθρώπους να μαγειρεύουν την τροφή τους και να τη χωνεύουν καλύτερα, με αποτέλεσμα να απελευθερώσουν ενέργεια για άλλες χρήσεις (π.χ. διεύρυνση εγκεφάλου, γλώσσα και σκέψη).

Εξάλλου, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι πρώτες εστίες φωτιάς στην Ευρώπη φαίνεται να είναι συχνές σε τοποθεσίες εγκατάστασης των Νεάντερταλ, άλλη μια αναπάντεχη ένδειξη ότι οι «ξάδελφοι» του homo sapiens ήσαν πιο εξελιγμένοι νοητικά από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι επιστήμονες, που θεωρούν ότι οι Νεάντερταλ είχαν απλώς περιστασιακά ανάψει φωτιές και δεν έκαναν συνεχή χρήση της. Τώρα προκύπτει πως οι Νεάντερταλ -που εμφανίστηκαν στην Ευρώπη και στην Κεντρική Ασία πριν από 400.000 έως 500.000 χρόνια και εξαφανίστηκαν πριν από περίπου 30.000 χρόνια- όχι μόνο άναβαν συστηματικά φωτιές, αλλά και ήσαν από τους πρώτους που το έκαναν στην Ευρώπη, χωρίς να αποκλείεται να μαγείρευαν κιόλας. Ενώ τα αρχαιότερα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας στην Ευρώπη ανάγονται πριν από περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια, οι σύγχρονοι άνθρωποι (homo sapiens) άρχισαν να έρχονται στη «γηραιά ήπειρο» πριν από 40.000 έως 60.000 χρόνια.

Print Friendly, PDF & Email

Tags:

Category: ΕΠΙΣΤΗΜΗ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *