banner ad

ΣΩΤΗΡΗΣ ΣΟΡΟΓΚΑΣ: “Η ΤΕΧΝΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΔΑΦΙΚΗ…”

. January 30, 2012 . 0 Comments

Πώς μπορούν να χωρέσουν 50 χρόνια ζωγραφικής σε μία έκθεση; Με την επιμέλεια της ομάδας του Μουσείου Μπενάκη και την ευγενική υποστήριξη του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, το κοινό απόλαυσε τα χαρακτηριστικότερα σημεία-σταθμούς στην καλλιτεχνική πορεία του μεγάλου ζωγράφου Σωτήρη Σόρογκα μέσα από την έκθεση που φιλοξενήθηκε στο κτίριο της Πειραιώς και τον ειδικό τόμο που εκδόθηκε με έργα του δημιουργού και κείμενα των Κική Δημουλά, Χάρη Καμπουρίδη, Δημήτρη Κοσμόπουλου και Γιάννη Μπόλη. Προλογίζοντας την έκδοση ο Πρόεδρος του ΤΤ, κ. Κλέων Παπαδόπουλος τόνισε: «Φυλλομετρώντας την έκδοση γινόμαστε κοινωνοί της ιδεολογικής και εικαστικής πορείας ενός δημιουργού που κατάφερε αυτό που θεωρείται η πεμπτουσία της τέχνης: την ανάδειξη και την εξιδανίκευση μορφών και πτυχών της πεζής μας καθημερινότητας που συχνά μπορεί να περνούν αθέατες. Αποτελούν ωστόσο, λεπτομέρειες από τις οποίες ένα δημιουργικό μάτι μπορεί να αντλήσει φως, αισιοδοξία και ουσία, κάτι που όλοι μας έχουν με μεγάλη ανάγκη σήμερα».

Ας δούμε όμως τι αποκαλύπτει ο ίδιος ο ζωγράφος για το έργο του σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.

Ο καμβάς σας αιχμαλωτίζει τις καθημερινές λεπτομέρειες του φυσικού μας περιβάλλοντος, στιγμές που συχνά περνούν απαρατήρητες για τους πολλούς. Τι υπαγορεύει την ανάγκη σας αυτή να αποδίδετε σημασία στα απλά και καθημερινά; Είναι μία προσωπική σας ευαισθησία ή μία ισχυρή δήλωση ότι το κάθε τι που αντικρίζουμε σε αυτό τον κόσμο έχει τη δική του μοναδική αξία;

Όταν ξεκινά κανείς να ζωγραφίσει, πιστεύω πως δεν σκέφτεται να «δηλώσει» κάτι συγκεκριμένο ή μια φιλοσοφική του άποψη για τη ζωή και για τον κόσμο. Τουλάχιστον εγώ δεν ξεκίνησα έτσι. Ήταν πρωτίστως μία διάθεση εξομολόγησης για κάτι που υπήρχε βαθιά μέσα μου απροσδιόριστο και προσπαθούσε να επενδυθεί σε μία συγκεκριμένη εικόνα, ορατή από όλους. Οι επιλογές αυτών των εικόνων αντανακλούν τις επιλογές των προτιμήσεών μου σε ό,τι αγάπησα περισσότερο επειδή μέσω αυτών πίστευα και πιστεύω ότι θα έχω καλύτερο αποτέλεσμα σε αυτή την εξομολόγηση. Ωστόσο νομίζω ότι ένας καλός ζωγράφος, οτιδήποτε κι αν ζωγραφίζει, αποδίδει σε αυτό πολλαπλά νοήματα, με κρυμμένες αναφορές που δεν υπάρχουν από μόνες τους σε αυτό το ίδιο το αντικείμενο, αλλά στον τρόπο με τον οποίο το ζωγραφίζει. Ένα βάζο με ωραία λουλούδια -παραδείγματος χάριν- δεν είναι αναγκαστικά και ωραίο έργο. Εκεί λοιπόν πιστεύω πως κρύβεται το τι «δηλώνει» ή πιστεύει ο κάθε ζωγράφος. Αν είναι τυχερός, μπορεί το έργο του να εκπέμπει, να εξακτινώνει, να περιέχει αυτά τα οποία πιστεύει ο ίδιος, πράγμα πολύ σπάνιο και πολύ δύσκολο.

Η έκδοση του τόμου «Σωτήρης Σόρογκας 50 χρόνια Ζωγραφική» είναι το απαύγασμα μίας μακράς δημιουργικής πορείας. Πώς χωράει μία ολόκληρη ζωή, ένα τόσο μεγάλο έργο σε 300 σελίδες;

Στον τόμο αυτόν, που στάθηκα ευνοημένος από τη γενναιόδωρη χορηγία του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, καταγράφονται επιλεκτικά τα αντιπροσωπευτικά στάδια της καλλιτεχνικής μου προσπάθειας.

Λένε ότι οι καλλιτέχνες δεν έχουν πατρίδα. Τα έργα τους θεωρούνται διεθνές κτήμα. Εσείς ωστόσο εκδηλώνετε μία ελληνικότητα στα δημιουργικά σας δείγματα…

Οι καλλιτέχνες έχουν πάντοτε πατρίδα και ό,τι κάνουν εκκινεί από αυτήν. Συνεπώς ο διεθνής χαρακτήρας του έργου ξεκινά πάντοτε από κάτι τοπικό ή προσωπικό, όπου η αλήθεια αυτού που εκφράζει κατορθώνει και αφορά όλους μας. Ο Παρθενώνας για παράδειγμα, είναι ελληνικός, αλλά ταυτόχρονα διεθνής. Όπως ο Ντοστογέφσκι, ενώ είναι Ρώσος, ό,τι έγραψε αφορά όλους τους ανθρώπους. Αυτό επιτυγχάνει η σπουδαία τέχνη. Χωρίς λοιπόν συγκεκριμένες αφετηρίες, η τέχνη είναι ανεδαφική. Γι’ αυτό και δεν υπάρχει έργο χωρίς καταγωγή.

Είναι αξιοζήλευτο το ότι ο καλλιτέχνης δραστηριοποιείται σε ένα περιβάλλον στο οποίο δημιουργεί αντί να παράγει, όπως οι «κοινοί θνητοί». Πώς θα μπορούσε αυτό να αποτελέσει έμπνευση για εμάς τους υπολοίπους;

Πιστεύω ότι είναι ανέφικτο να κατασκευαστεί ένα περιβάλλον στο οποίο θα εκκολάπτονται δημιουργικές εμπνεύσεις. Πολύ συχνά ωστόσο έχουν υπάρξει και δυσμενείς όροι για δημιουργία που λειτούργησαν με ιδανικό τρόπο. Σκέφτομαι παραδείγματος χάριν το αφήγημα του Σολτζενίτσιν «Μια ημέρα του Ιβάν Ντενίσοβιτς» που αναφέρεται στα γκούλαγκ, ή και ολόκληρη τη Νοτιοαμερικάνικη λογοτεχνία του 20ου αιώνα, ανθρώπους που δημιούργησαν εν μέσω πολέμων και φτώχειας.

Λέγεται ότι η τέχνη θεραπεύει. Το κατάφερε και με εσάς;

Η τέχνη είναι μία μορφή παρηγοριάς για πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι προστρέχουν σε αυτήν, γιατί αντανακλά και τα δικά τους πάθη, μαζί με μια ψυχική και πνευματική ανάταση. Η τέχνη στάθηκε και σε μένα αρωγός στη ζωή μου και πολλές φορές λειτούργησε ως καταφύγιο σε ψυχικά αδιέξοδα.

Ποιο γεγονός αποτέλεσε για σας έναυσμα να ασχοληθείτε με την τέχνη;

Πιστεύω ότι σε κάθε άνθρωπο υπάρχουν συγκεκριμένες ροπές. Σε ταξίδια, σε έρευνες, στη μουσική, στην ποίηση, τις τέχνες ή τις απάτες. Σε μένα η ζωγραφική ήταν ανάμεσα σε άλλα και ο τρόπος να μειωθούν τα συμπλέγματα κατωτερότητας που άρχισαν να με κυριεύουν από τα μικρά μου χρόνια, φτάνοντας σχεδόν μέχρι τα πενήντα μου. Οι λόγοι ήταν και συγκεκριμένοι και φανταστικοί… Έτσι η ζωγραφική σε μένα -όπως προανέφερα- στάθηκε αρωγός μαζί και καταφύγιο.

Αν είχατε δύο λόγια να πείτε στη νέα γενιά των φοιτητών των Καλών Τεχνών, ποια θα ήταν αυτά;

Δεν είμαι σε θέση να συμβουλέψω κανέναν και για τίποτα. Απλώς θα σας πω τι προσπάθησα να κάνω εγώ στη ζωή μου με τη ζωγραφική. Και πριν από όλα, βλέπω την εργασία μου ως τάμα, από το οποίο δεν περιμένω υλικές απολαβές. Αυτές πιστεύω πως έρχονται -αν έρθουν- όταν συντελεστεί το θαύμα από την επίκληση ή τη δέηση. Μέχρι τότε, μπορείς να ζεις από άλλες δραστηριότητες, όπως κάνουν όλοι οι ποιητές στον κόσμο. Προσπάθησα ακόμα να αποφύγω τους δογματισμούς που συχνά γίνονται εντοιχισμοί. Όπως και τις μόδες που τείνουν να κλέβουν τις προσωπικές μας αλήθειες και να μας ωθούν σε πιθηκισμούς και μιμήσεις ξένων προτύπων πως τάχα εκπροσωπούν τη διεθνή πρωτοπορία.

Η Έκθεση «Σωτήρης Σόρογκας, 50 χρόνια ζωγραφική» θα συνεχιστεί έως τις 19 Φεβρουαρίου 2012 στο Μουσείο Μπενάκη, κτίριο οδού Πειραιώς

Print Friendly, PDF & Email

Tags:

Category: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *