banner ad

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΣΟ ALZHEIMER

. September 20, 2012 . 0 Comments

Η Νόσος Alzheimer αποτελεί το αποκλειστικό ενδιαφέρον πολλών ερευνητικών εργαστηρίων, αλλά και πολλών κλινικών σε όλο τον κόσμο με αποτέλεσμα καθημερινά να καταρρίπτονται οι γνώσεις του παρελθόντος και να προστίθενται καινούργιες.

H νόσος του Alzheimer είναι σπάνια. Οι αριθμοί εδώ μιλούν μόνοι τους. Το 1907 περιγράφηκε η πρώτη ασθενής στη Γερμανία από τον Alois Alzheimer, η Augusta Deter. Το 2004 ο αριθμός των ασθενών στην Ευρώπη ήταν 4 εκατομμύρια και σήμερα φθάνει τα 10 εκατομμύρια, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο ξεπερνούν τα 36 εκατ.

Τα νέα περιστατικά κάθε χρόνο δε, είναι περισσότερα από το άθροισμα των περιστατικών των νέων αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων, των περιστατικών με καρκίνο του μαστού και των περιστατικών με σακχαρώδη διαβήτη.

Η νόσος του Alzheimer είναι νόσος των ηλικιωμένων. Πράγματι ο μέσος όρος έναρξης της νόσου είναι τα 75 χρόνια και η συχνότητα της νόσου στις ηλικίες άνω των 65 ετών είναι 7-10%. Αλλά τουλάχιστον τα 150 ανά 100.000 περιστατικά είναι ηλικίας κάτω των 65 ετών και η διάγνωση συνήθως είναι άλλη ψυχική νόσος.

Αλλά ακόμη και αν είναι νόσος των ηλικιωμένων, μόνο η γήρανση του πληθυσμού έχει καταστεί βασική πρόκληση για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ την τελευταία δεκαετία. Είναι, ακόμη περισσότερο, στο σημερινό πλαίσιο των δημοσιονομικών περιορισμών. Τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω θα αντιστοιχούν στο 29,5% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι το 2060, ενώ το 2010 ήταν μόνο το 17,4% .

Σήμερα υπάρχουν 150 εκατομμύρια ηλικιωμένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επομένως ο μύθος ότι οι ηλικιωμένοι δεν είναι πολλοί και δεν χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα και στρατηγικά σχέδιο για την ποιότητα της ζωής τουςκαταρρίπτεται.

Η νόσος του Alzheimer είναι φτηνή για την κοινωνία. Η αλήθεια είναι ότι αποτελεί το 25% όλου του κόστους για την υγεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που σημαίνει ότι το 2004 κόστιζε 100 δις € /χρόνο (σε όλη την ΕΕ), το 2006 πάνω από170 δις € (ΕΕ) και το 2012 σύμφωνα με την μελέτη της ADI 604 δισ. $ τον χρόνο σε όλο τον κόσμο.

Φτάνει το κόστος για τα καρδιακά νοσήματα, τον καρκίνο και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε συνδυασμό! (αυτές είναι οι πρώτες τρεις αιτίες θανάτου παγκοσμίως).

Υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι να φροντίσουν αυτούς τους ανθρώπους. Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε αυτή την άποψη, ίσως έως και για την προηγούμενη δεκαετία, καθώς το 2005 ένας ασθενής με άνοια αναλογούσε σε 87 υγιείς (Ολλανδία).

Υπολογίζεται όμως ότι το 2050 ένας ασθενής θα αντιστοιχεί σε μόλις 43 υγιείς στην Ολλανδία. Στην Ελλάδα σήμερα ο αριθμός των ανθρώπων με ηλικία άνω των 60 ετών αποτελούν το 24% του πληθυσμού, ενώ σε 50 χρόνια υπολογίζεται ότι η αναλογία των ανθρώπων ηλικίας άνω των 65 χρονών έναντι των ατόμων κάτω των 65 χρονών σε όλο τον κόσμο θα είναι 1 προς 1.

Η νόσος του Alzheimer μπορεί να διαγνωσθεί μόνο μετά το θάνατο. Και όμως, η πολύ πρώιμη διάγνωση είναι σήμερα δυνατή. Κλινικά κριτήρια, ειδικές δοκιμασίες, νευροαπεικονιστικές μέθοδοι, ειδικές πρωτεΐνες στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό και μεταλλάξεις στο DNA μάς βοηθούν να θέτουμε τη διάγνωση πριν ακόμη εμφανιστούν τα συμπτώματα.

Ερευνητικά προγράμματα που τρέχουν σε Ευρώπη και ΗΠΑ επανεξετάζουν την αξιοπιστία των νευροψυχολογικών δοκιμασιών, των ευρημάτων στην μαγνητική τομογραφία , στο ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, στα προκλητά δυναμικά και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό.

Δεν υπάρχει προφύλαξη από την άνοια. Αγγειακοί παράγοντες, όπως η υπέρταση, ο διαβήτης, η υπερχοληστεριναιμία, το Κάπνισμα, η υπερομοκυστιναιμία, η παχυσαρκία μπορούν να ρυθμιστούν – το ίδιο και η κατάθλιψη και η εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου.

Η σωματική και νοητική άσκηση σε συνδυασμό στη μέση ηλικία επίσης φαίνεται ότι μας προφυλάσσουν από καρδιακά, εγκεφαλικά επεισόδια αλλά και από την άνοια.

Δεν υπάρχει θεραπεία για την νόσο Αλτσχάιμερ. Για τη συμπτωματική αντιμετώπιση χρησιμοποιούμε καθημερινά τέσσερα φάρμακα (Aricept, Exelon, Reminyl, Ebixa) και γίνεται καλή δουλειά από ειδικούς/ κέντρα. Η παρακολούθηση των ασθενών κρίνεται απαραίτητη για την καλύτερη βοήθεια των ασθενών και έτσι επιτυγχάνουμε την καθυστέρηση της εξέλιξης και κερδίζουμε χρόνο!

Έχει αποδειχτεί με την ανάλυση όλων των κλινικών δοκιμών ότι η ριβαστιγμίνη είναι αποτελεσματική ως συμπτωματική αγωγή σε όλα τα στάδια της νόσου.

Οι θεραπείες που υπάρχουν για τη νόσο έχουν πολλές ανεπιθύμητες ενέργειες. Το αυτοκόλλητο της ριβαστιγμίνης έχει πολύ λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από το γαστρεντερικό σύστημα απ΄ ότι η κάψουλα, ενώ έχει την ίδια αποτελεσματικότητα, που είναι μεγαλύτερη από άλλους αναστολείς, σύμφωνα με μακροχρόνιες μελέτες.

Δεν μπορούμε να αυξήσουμε τη δόση της ριβαστιγμίνης πάνω από τα 9,5 mg του αυτοκόλλητου, διότι υπάρχουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Στις 31 Αυγούστου εγκρίθηκε από την αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA) το αυτοκόλλητο της ριβαστιγμίνης των 13,3mg με ακόμη καλύτερα αποτελέσματα σε όλα τα στάδια της νόσου, γιατί η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου είναι δοσοσεξαρτώμενη.

Μακροχρόνια, τα αποτελέσματα αυτών των φαρμάκων δεν είναι καλά και το κόστος είναι υψηλό. Πρόσφατη μακροχρόνια μελέτη με μεγάλο αριθμό ασθενών (διήρκησε 3 χρόνια), απέδειξε ότι ένας από τους παράγοντες κινδύνου για την είσοδο των ασθενών σε ιδρύματα είναι και οι χαμηλές δόσεις των αναστολέων των χολινεστερασών. Η ιδρυματοποίσηση, όμως, αποτελεί το μεγαλύτερο κόστος για τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Παρόλο που οι ασθενείς μας παίρνουν αναστολείς χολινεστερασών παρουσιάζουν σε μεγάλη συχνότητα διαταραχές συμπεριφοράς. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, οι ασθενείς που έπαιρναν ριβαστιγμίνη παρουσίασαν σημαντικά λιγότερες διαταραχές συμπεριφοράς και χρειάστηκαν πολύ λιγότερα αντιψυχωσικά φάρμακα από τους ασθενείς που έπαιρναν δονεπεζίλη.

Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη νόσο με χαμηλές δόσεις όλων των φαρμάκων που έχουν εγκριθεί. Οι χαμηλές δόσεις δεν είναι το ίδιο αποτελεσματικές και μερικές φορές έχουν τη δράση του εικονικού φαρμάκου. Τις χρησιμοποιούμε μόνο για την τιτλοποίηση για να μπορέσουμε δηλαδή να δώσουμε τις μεγαλύτερες δόσεις χωρίς να ταλαιπωρηθεί ο ασθενής.

Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο εκτός από τη φαρμακευτική αγωγή στους ασθενείς με άνοια. Όλη η Ευρώπη προσανατολίζεται τώρα στο να βρει καλύτερες μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις και για τους ασθενείς και για τους περιθάλποντες, χρησιμοποιώντας κυρίως νέες τεχνολογίες, και να εναρμονίσει αυτές που ήδη υπάρχουν έτσι ώστε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.

Τέσσερα ερευνητικά προγράμματα τρέχουν στο Αριστοτέλειο και στο ΕΚΕΤΑ με σκοπό την εφαρμογή νέων τεχνολογιών στην Άνοια: Ένα «Συνεργασία», ένα «Αριστεία»,  το Demacare και το Long lasting Memories.

Γρήγορα αναμένεται το εμβόλιο που θα δώσει τέλος σ΄ αυτή την περιπέτεια του ανθρώπου. Δυστυχώς οι μελέτες με τα εμβόλια δεν έδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα και οι περισσότερες έχουν σταματήσει. Αποτελέσματα δεν είχαμε ούτε με αναστολέα της γ-σεκρετάσης (semagacetat), ούτε με στατίνες ούτε με τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη

Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά γι αυτή τη μάστιγα. Φαίνεται ότι μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα από ό,τι μπορούμε να φανταστούμε, αν καταφέρουμε να συνεργαστούμε ερευνητές, επαγγελματίες υγείας, ασθενείς, περιθάλποντες, εθελοντές και Πολιτεία. Αυξάνεται το ενδιαφέρον της Πολιτείας, των Πανεπιστημίων,των ερευνητών, των απλών ανθρώπων

Πολλές ταλαντούχες ομάδες ερευνητών ενεργοποιούνατι σε όλο τον κόσμο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο του 2012 ότι θα αυξήσει την χορηγία για την έρευνα στη νόσο Alzheimer κατά 130 εκατομμύρια δολάρια τα επόμενα δύο χρόνια (αύξηση κατά 25%) ενώ σε ανακοίνωση ευρωβουλευτή σε συνεδρίαση στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο ακούσαμε ότι θα γίνουν προγράμματα τα επόμενα χρόνια στην Ευρώπη για τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα ύψους 80 δισ. ευρώ.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν και στις ΗΠΑ αλλά και στην EΕ δίκτυα έρευνας και φροντίδας. Βρίσκονται σε εξέλιξη συναρπαστικές θεραπείες, οι οποίες θα καθυστερούν, θα θεραπεύουν ή θα προφυλάσσουν από τη νόσο.

Ερευνητικά προγράμματα «Συνεργασία», και «Αριστεία» στην πατρίδα μας έχουν θέμα τους την άνοια αλλά και πολλά ευρωπαϊκά προγράμματα τρέχουν στην πατρίδα μας με σκοπό να συμβάλλουμε στην καλύτερη κατανόηση και περισσότερη γνώση για την νόσο

Ας μη ξεχνάμε κάθε οικογένεια με άνοια περιμένει την άμεση βοήθειά μας στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η Μάγδα Τσολάκη είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, καθηγήτρια Νευρολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer

Πηγή: τα Νέα

Print Friendly, PDF & Email

Tags: , ,

Category: ΥΓΕΙΑ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *