ΤΡΟΦΕΣ ΠΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΟΥΝ

«Το φάρμακό σου είναι η τροφή σου και η τροφή σου είναι το φάρμακό σου». Μια από τις πιο γνωστές φράσεις του Ιπποκράτη βρίσκει στις ημέρες μας ολοένα και μεγαλύτερη δικαίωση. Οι επιστήμονες προσπαθούν να ανακαλύψουν στη φύση τις τροφές που μπορεί να συνεισφέρουν όχι μόνο στην πρόληψη, αλλά και στην ίαση πολλών νοσημάτων.

«Όλα τα λαχανικά, τα φρούτα και οι ξηροί καρποί συμβάλλουν στην πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων, όπως είναι όλες οι μορφές καρκίνου, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και η νόσος του Αλτσχάιμεραρκεί να τα παίρνει κανείς καθημερινά και σε αρκετή ποσότητα», λέει ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Αντώνης Καφάτος. «Η πρόληψη αυτή μπορεί να είναι πρωτογενής (πριν εμφανιστούν τα νοσήματα) ή δευτερογενής (αφού εμφανιστεί το νόσημα, για την επιβράδυνση των μεταστάσεων και των επιπλοκών και την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης)».

Ορισμένα, όμως, λαχανικά και φρούτα είναι κατ΄ εξοχήν ωφέλιμα. «Τα πράσινα και τα κίτρινα λαχανικά και φρούτα είναι πολύ χρήσιμα στον ανθρώπινο οργανισμό», επισημαίνει ο κ. Καφάτος. «Τα πράσινα, γιατί περιέχουν φυλλικό οξύ και βιταμίνη C. Τα κίτρινα, γιατί περιέχουν καροτενοειδή και βιταμίνη Α».

Οι τροφές, που έχει αποδειχθεί με έρευνες ότι είναι ιδιαίτερα ευεργετικές, είναι οι εξής:

ΝΤΟΜΑΤΑ

«ΠΕΡΙΕΧΕΙ πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, όπως η βιταμίνη C, το β-καροτένιο, το κάλιο και φυσικά το λυκοπένιο, τη φυσική χρωστική που προσδίδει το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα στην ντομάτα», λέει ο κλινικός διαιτολόγος κ. Κ. Ξένος. «Το λυκοπένιο αποτελεί την ισχυρότερη λιποδιαλυτή αντιοξειδωτική ουσία, που ο άνθρωπος προσλαμβάνει μέσω της τροφής».

Ερευνητικά δεδομένα υποθέτουν πως το λυκοπένιο, μέσω της αντιοξειδωτικής του δράσης- της δυνατότητας δηλαδή να δεσμεύει ελεύθερες ρίζες οξυγόνου (μορίων με ιδιαίτερα βλαπτική επίδραση στο κύτταρο) – αποτρέπει την οξείδωση της αθηρογόνου χοληστερόλης LDL, που αποτελεί ένα από τα κύρια στάδια της διαδικασίας της αρτηριοσκληρωτικής βλάβης.

Η πρώτη σχετική επιστημονική αναφορά δημοσιεύτηκε στην έγκυρη επιστημονική επιθεώρηση «Lipids», από Καναδούς ερευνητές, με επικεφαλής τον S. Αgarwal. «Οι επιστήμονες απέδειξαν πως το λυκοπένιο προστατεύει την LDL χοληστερόλη από οξείδωση και πως η συγκεκριμένη δράση του λυκοπενίου ενισχύεται σημαντικά από την ύπαρξη ενός άλλου καροτενοειδούς- της λουτεΐνης- που υπάρχει στο σπανάκι και στο καλαμπόκι», επισημαίνει ο κ. Ξένος.

Πρόσφατα, ο dr Ε. Giovannucci από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ ανέλυσε 72 επιδημιολογικές μελέτες και βρήκε ότι 57 από αυτές εστίαζαν στην προστατευτική δράση της ντομάτας έναντι πολλών μορφών καρκίνου. Οι περισσότερες αναφέρονται στην ντομάτα και τον καρκίνο του προστάτη.

Επιπλέον, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης ανέφεραν σε μελέτη τους ότι το λυκοπένιο μαζί με τη βιταμίνη Ε μπορεί να αναστείλει εργαστηριακά την ανάπτυξη δύο διαφορετικών τύπων προστατικών καρκινικών κυττάρων.

ΜΠΡΟΚΟΛΟ, ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙ
Αντίδοτο στον καρκίνο του μαστού

ΔΥΟ ΑΠΟ τα διατροφικά συστατικά, που βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ερευνών για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού, είναι η σουλφοραφάνη και η ινδόλη 3C. Οι ουσίες αυτές βρίσκονται σε σημαντική ποσότητα στο μπρόκολο και στα λαχανάκια Βρυξελλών. «Η σουλφοραφάνη συμβάλλει στην ενίσχυση της δραστηριότητας ενζυμικών μηχανισμών του οργανισμού (phase ΙΙ detoxification enzymes), που παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στην εξουδετέρωση καρκινογόνων ουσιών», τονίζει ο κ. Ξένος.

«Σε πολύ πρόσφατη μελέτη φάνηκε ότι η σουλφοραφάνη ενεργεί επίσης και ως αντιπολλαπλασιαστικός παράγοντας σε περιπτώσεις καρκίνου του μαστού». Ιδιαίτερα ωφέλιμη είναι και η συνεργική δράση του σεληνίου με τη σουλφοραφάνη, που πρόσφατα ανακαλύφθηκε, καθώς τα σταυρανθή (μπρόκολο, κουνουπίδι, λαχανάκια Βρυξελλών, κ.λπ.) περιέχουν σημαντικά ποσά σεληνίου.

«Η ινδόλη 3C, εμπλέκεται στον μεταβολισμό των οιστρογόνων», μας πληροφορεί ο κ. Ξένος. «Το εντυπωσιακό, όμως, στοιχείο που προκύπτει από πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία που βρίσκονται υπό δημοσίευση, είναι ότι η ινδόλη 3C αναστέλλει την έκφραση μιας γλυκοπρωτεΐνης, της ΜUC1, που εμπλέκεται σημαντικά στη διαδικασία της καρκινογένεσης και της μετάστασης». Η πλούσια περιεκτικότητα των σταυρανθών σε αυτές τις ουσίες ώθησαν ερευνητές του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας να τα χαρακτηρίσουν ασπίδες έναντι του καρκίνου του μαστού.

ΣΟΥΣΑΜΙ
Καταπολεμά την υπέρταση

ΣΤΟ ΣΟΥΣΑΜΙ περιέχονται φαινολικές ενώσεις, οι λιγνάνες. «Οι ουσίες αυτές παρουσιάζουν ισχυρότατη αντιοξειδωτική δράση, ενώ τελευταίες έρευνες δείχνουν επιπλέον μια σημαντική μείωση της απορρόφησης και αύξηση του ρυθμού απομάκρυνσης της χοληστερόλης από τον οργανισμό, όπως επίσης και μείωση της ενδογενούς σύνθεσής της, μετά την κατανάλωση του σουσαμιού», εξηγεί ο κ. Ξένος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχει τα τελευταία χρόνια για την επίδραση των λιγνανών του σουσαμιού στη ρύθμιση της πίεσης. Αυτό πιστοποιείται από σειρά μελετών, κατά τις οποίες σε υπερτασικά πειραματόζωα, στα οποία δόθηκαν συστατικά σουσαμιού, μειώθηκε σημαντικά η πίεση. Παράλληλα, βελτιώθηκε η δομή των τοιχωμάτων των νεφρικών αρτηριών, όπου βρίσκεται ένας μηχανισμός ρύθμισης της πιέσεως.

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ – ΕΛΙΕΣ
Διατροφικός θησαυρός

ΤΟ ΑΓΝΟ παρθένο ελαιόλαδο περιέχει πολυφαινόλες, ανθοκυανίνες, φλαβονοειδή και βιταμίνη Ε, που δρουν κατά του καρκίνου και της αθηρωμάτωσης», υπογραμμίζει ο κ. Καφάτος. «Όλες οι πολυφαινόλες που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός για την άμυνά του βρίσκονται στο ελαιόλαδο. Δεν χρειάζεται να αγοράζει κανείς ειδικά εμπλουτισμένα τρόφιμα». Ποια είναι η συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα; «Να τρώτε 10-20 ανάλατες ελιές κάθε μέρα», συμβουλεύει ο κ. Καφάτος. «Όσον αφορά το ελαιόλαδο, εάν ο δείκτης μάζας σώματός σας είναι μεταξύ 18,5 και 25, να παίρνετε 5-6 κουταλιές της σούπας την ημέρα. Εάν είναι αυξημένος, να τρώτε μία έως τρεις κουταλιές».

ΑΓΡΙΑ ΧΟΡΤΑ
Κατά καρκίνων- εμφραγμάτων

«ΣΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 70 λαχανικών που κάναμε πρόσφατα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, βρήκαμε ότι τα άγρια χόρτα είναι αυτά που προφυλάσσουν περισσότερο από τους καρκίνους και τα καρδιαγγειακά νοσήματα», τονίζει ο κ. Καφάτος. «Περιέχουν πολλές αντιοξειδωτικές ουσίες, που μας προφυλάσσουν από το οξειδωτικό στρες, το οποίο είναι υπεύθυνο για την καρκινογένεση και την αθηρωμάτωση. Ακόμα, περιέχουν ιχνοστοιχεία που βοηθούν τα ένζυμα του οργανισμού να δράσουν και να ενισχύσουν την άμυνά μας. Επιπλέον, προστατεύουν την κυτταρική μεμβράνη και το DΝΑ από τοξικούς παράγοντες, όπως είναι οι διοξίνες. Οι παλιοί αγρότες, που αναμείγνυαν 20-30 διαφορετικά είδη χόρτων στις πίτες που έφτιαχναν καθημερινά, έπρατταν πολύ σοφά».

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο βρετανικό επιστημονικό περιοδικό «Food Chemistry».

Πηγη: tanea.gr